Меҳнат мигрантлари-касаллик сабабчисими?

Ўтказилган эпидемиологик таҳлиллар натижасида кейинги вақтда  вилоятимиз аҳоли ўртасида ОИВ инфекцияси эпидемик жараёнида  ўзгаришлар рўй бераётганлигини кўрсатмоқда. Олиб борилган профилактик ишлар аҳолининг хавфли гуруҳларига мансуб қатлами, гиёҳвандлар ўртасида  касалланишнинг камайишига сабаб бўлди.

Соғлиқни сақлаш тизими томонидан амалга оширилган комплекс чора-тадбирлар ўзининг ижобий натижасини бериб, охирги йилларда ОИВ инфекциясини онадан-болага вертикал йўл билан юқиши, донор қони орқали юқиш  ҳолатлари рўхатга олинмади. Аммо, кейинги йилларда ОИВ инфекциясини тарқалишида жинсий йўл билан юқишининг салмоғи кескин кўпайган ва умумий касалланганларнинг 60 фоизидан ортиғини ташкил қилди.

Вилоят ҳудудига ОИВ инфекциясини кириб келишида ва тарқалишида  чет элларга ишлаш учун бориб келган меҳнат мигрантлари ҳам сабаб бўлмоқда. Ҳар йили вилоятимизга қайтиб келган юртдошларимизнинг  100 нафарга яқинида ОИВ инфекцияси аниқланмоқда ва уларнинг салмоғи 30 фоиздан ортиқни ташкил қилган. Касалланганларнинг асосий қисми ёшлар, яъни 85 фоизини эркаклар, қолган қисмини аёллар ташкил қилган ва касалликни 95 фоизидан ортиғи жинсий йўл билан юққан.

Миграция даврида ёшларнинг катталар, ота-оналар, маҳалла-куй ва кенг жамоатчилик назоратидан  четда қолиши,  мусофир юртда атрофдагиларнинг салбий таъсирига учраши оқибатида уларнинг хулқ-атворларида салбий ўзгаришлар рўй бериши кузатилган. Жумладан, спиртли ичимликка ёки гиёҳвандликка  берилиши, пала-партиш жинсий ҳаётга кириб қолиш каби  иллатларга йўлиқиши натижасида ОИВ ни юқтириб олиш хавфи юзага келган.

СЎНГГИ ПУШАЙМОНДАН НИМА НАФ БОР?
Шералининг тайинли иши, гулдай хотини, бир-биридан ширин уч фарзанди бор эди. Тагида янги машина. Оиласи билан бекаму кўст яшарди, қисқача айтганда, бахтли ҳаёт кечирарди.

Улар ўз уйларига қайтгандан сўнг тиббий кўрик ва лаборатория текширувларидан ўз вақтида тўлиқ ўтмасдан, касалликларини ўзлари ҳам билмаган ҳолда турмуш ўртоғига ёки бошқа жинсий шерикларига юқтириб қў-йиш ҳоллари кузатилди. Ўтган 2016 йилда меҳнат мигрантларининг 10 нафардан ортиқ турмуш ўртоғларида ОИВ инфекцияси аниқланди.

Шуни таъкидлаш лозимки, Глобал жамғармасининг молиявий кўмагида  вилоят ОИТС га қарши кураш маркази мутахассислари томонидан дозорли эпид назорат (ДЭН) тадқиқотлари доирасида 400 нафар меҳнат мигрантлари ўртасида аноним ва конфеденциалликни сақлаган ҳолда анкета сўровлари ва лаборатория текширувлари ўтқазилган. Унинг натижаси ҳам мигрантлар орасида касалликни юқишига сабаб бўладиган хавфли омилларни борлигини ҳамда уларда ОИВдан ташқари гепатит С ва заҳм қўзғатувчиларини мавжудлигини кўрсатди.

Меҳнат мигрантлари ва уларнинг оила аъзолари ўртасида ОИВ инфекциясининг олдини олиш борасида соғлиқни сақлашнинг бирламчи тизими тиббиёт ходимлари томонидан кенг профилактик ишларни амалга оширишлари талаб этилади. Жумладан, ишлашга кетаётганлар ва миграциядан қайтиб келганлар, уларнинг оила аъзолари ҳамда кенг аҳоли ўртасида касалликнинг олдини олишга қаратилган тарғибот -ташвиқот ишларини турли шаклларда (суҳбатлар, давра суҳбатлари, учрашув, маърузалар, тадбирлар) амалга ошириш зарур.

Бу борада оммавий ахборот воситалари, газета, радио ва телевидениелардан фойдаланилса аҳолини ушбу муаммо ҳамда ечими юзасидан  хабардорлиги ва маълумоти ошади.

Тарғибот-ташвиқот ишларини ўтказишда, меҳнат мигрантларини тўлиқ рўйхатга олиш, уларни тиббий кўрик ва ОИВ га лаборатория текширувлари билан тўлиқ, ўз вақтида қамраб олишни ташкиллашда маҳалла фуқоролар йиғинлари ва ички ишлар ходимлари, хотин-қизлар қўмиталари

АФСУС-НАДОМАТ ЧЕККАНДАН КЎРА…
Шивалаб ёғаётган ёмғир шифохона деразасидан кўчага боқиб ўтирган Ноиланинг юрагини баттар эзади. Унинг йўловчиларга ҳаваси келади. Эрталаб севимли ишига, кечқурун оиласи бағрига шошилган одамдан бахтли инсон борми?!

фаоллари билан узвий боғлиқлик ўрнатилиши талаб этилади ва самарали натижа беради.

Улар билан ҳудудларда профилактик ишларни биргаликда режалаштириб, қилинган ишлар, маълумотлар якуни солиштирилиб, мувофиқлаштирилиб борилса, меҳнат мигрантлари ва уларнинг оила аъзолари  ўртасида касалликни тарқалишини олди олинади.

Ўзбекистон Республикасининг 2013 йил 23-сентябрдаги «Одамнинг иммунитет танқислиги вируси келтириб чиқарадиган касаллик (ОИВ инфекцияси) тарқалишига қарши курашиш тўғрисида»ги 353-сонли Қонуни ижроси бўйича ҳозирги кунда вилоятимизда ФХДЁ бўлимларида никоҳларини қайд этаётган барча ёшлар тўлиқ ОИВ инфекциясига лаборатория текширувидан ўтказилиши йўлга қўйилди. Вилоятда ҳар йили 60 минг нафардан ортиқ ёшлар никоҳланмоқда, уларнинг 18-20 нафарида ОИВ инфекцияси аниқланмоқда. Бундан ташқари ФХДЁ дан расмий никоҳдан ўтмасдан, ОИВ га текширувдан ўтмасдан шаърий никоҳ билан яшаётган жуфтликлар ўртасида ҳам касалликлар аниқланмоқда.

Никоҳланувчи йигит ва қизларда ОИВ инфекциясининг аниқланиши ташвишли ва ачинарли бўлиб, бундай ҳолат ёшларни таълим-тарбияси етарли эмаслигини, хулқ-атвори хавфли бўлиб никоҳгача бўлган пала-партиш жинсий ҳаётни бошлаганлигини билдиради.

Шу мақсадда ёшлар ўртасида гиёҳвандлик, ичкиликбозлик, пала-партиш жинсий ҳаёт кечиришнинг зарарли оқибатлари ҳақида суҳбатлар, ОИТС ва ундан сақланиш мавзуларида тушунтириш ишларини олиб бориш, маъруза, учрашувлар, тадбирлар ўтказиш, буклет ва  эслатмалар  тарқатиш, телекўрсатув ва рўзномалар орқали ахборотлар бериб бориш  мақсадга мувофиқ бўлади. Ушбу  ҳамкорлик ишлари албатта ўз самарасини беради.

А.АКБАРОВ,

вилоят ОИТС га қарши курашиш маркази методик, профилактик ва эпидемияга қарши кураш ишларини ташкил этиш бўлими мудири

Дўстларингизга улашинг:

Бошқа хабарлар

Сифатсиз ва қалбакилаштирилган дори воситаларига қаршимиз!
Марғилон шаҳридаги ижодкорлар боғида Ўзбекистон “Адолат” социал-демократик партияси Фарғона вилояти кенгаши томонидан ўтказилган тадбир шундай номланди. Туман-шаҳар партия кенгашлари раислари, халқ депутатлари вилоят кенгаши депутатлик гуруҳи аъзолари, фаоллар иштирок этган ...
“Муолажа”га муҳтож тиббиёт маскани” номли танқидий мақолага муносабат
Ёзёвон туманидаги 35-қишлоқ оилавий поликлиника келгуси йилда инвестиция дастури доирасида бутунлай янги қиёфага киради.  Бу хақда вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси ахборот хизмати хабар берди. Шу йил 19 сентябрь куни Ўзбекистон миллий ...
Ўзбекистонда умуртқа деформацияларини хирургик даволаш учун қурилма яратилди
Фото: uzbekistonovozi.uz Травматология ва ортопедия илмий текшириш институти мутахассислари умуртқа шикастланишлари ва касалликларини даволашда қўлланиладиган қурилма яратди, деб хабар қилмоқда Ҳукумат портали. Ушбу мураккаб қурилма учун муаллифлар Шотурсунов ...
Малакали мутахассис эди
Бевақт ўлим Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Фарғона филиали директорининг тез тиббий ёрдам ва фавқулодда вазиятлар бўйича ўринбосари бўлиб ишлаган Ўлмас Акрамович Саиджоновни орамиздан олиб кетди. У.Саиджонов 1961 йил 15 ...
Яна “Лирика” можароси. Қонунни билмасликми ёки …
Фото: qonun-ijro.uz Фарғона вилоят ИИБ ЭКБнинг 2018 йил 7 декабрь кунги 708-сонли хулосасида судланувчи М.Муноварованинг яшаш хонадонидан далилий ашё тариқасида олинган 56 дона “Лирика 300 мг Прегабалин” ...
Лaбoрaнтлaр учун “MYTBSCOPE” интeрфaoл мoбил илoвaси яратилди
“myTBscope” интeрфaoл мoбил илoвaси лaбoрaтoрия мутaxaссислaри, шунингдeк рeaл вaқт дaвoмидa сил қўзғaтувчисини микрoскoпик тeкширув усуллaри бўйичa тaйёрлaйдигaн ўқитувчи вa мурaббийлaр учун мўлжaллaнгaн.
Бош шифокорлар аҳоли олдида ҳисобот беради. Илк тажриба
Президент Шавкат Мирзиёев томонидан ҳаётга татбиқ этилган оилавий поликлиникалар бош шифокорларининг аҳоли олдида ҳисобот бериши илк бора амалда қўлланди. Бу ташаббусни биринчилардан бўлиб Пойтахтимизнинг Шайҳонтоҳур туманидаги № 41 оилавий поликлиника ...
Сўх тиббиётида нима гаплар? (фото)
Қайд қилиш лозимки, бугунги кунда аҳоли билан бевосита мулоқотда бўлиш, халқимизни қийнаётган муаммо ва камчликларни аниқлаб, уларни ечими устида ишлаш ва ташаббус кўрсатиш, қилинаётган ҳар бир мурожаатга муносабат билдириш бевосита ҳудуд ...
Оғир шароитдаги аёллар саломатлиги учун 1 миллиард сўмдан зиёд пул ажратилди
Республикамизда ногиронлиги бўлган хотин-қизларнинг ижтимоий мослашувини таъминлаш, уларнинг ҳаёт кечириш сифатини яхшилаш мақсадида 2019 йилнинг I-чорагида 980 нафар имконияти чекланган хотин-қизларга амалий ёрдам кўрсатилди, дея хабар бермоқда Хотин-қизлар қўмитаси матбуот ...
Кореялик профессорлар хайрия акция ўтказишди
Вилоят кўп тармоқли болалар тиббиёт марказига Корея Республикасининг  “Severance” Ёнсей университети профессорлари ҳамда Тошкент педиатрия тиббиёт институтининг малакали жарроҳлари ташриф буюришди. Улар иштирокида вилоятимиздаги бемор болаларни бепул тиббий кўрикдан ўтказиш ва ...
ЙПХ ходимига тажовуз учун 10 ой, шифокорни таҳқирлаганга эса 15 сутка… Буни қандай баҳолаш мумкин?
Фото: МедПросвита Кейинги пайтларда интернет сайтлар ва ижтимоий тармоқларда беморлар ва уларнинг яқин қариндошлари томонидан тиббиёт ходимларига ғайриқонуний равишда тажовуз ва таҳдид қилиниши билан боғлиқ хабарлар кўпайиб ...
Президент билан АҚШда мулоқотда бўлган таниқли доктор Ўзбекистонга келди
Ўтган йил 20 сентябрь куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Нью-Йоркда Америка Қўшма Штатларида истиқомат қилаётган бир гуруҳ ватандошларимиз билан учрашганди. Ўшанда давлатимиз раҳбари уларни Ўзбекистонда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларга ...
Қўқонлик талаба Украинада юксак натижани қўлга киритди
Харьков тиббиёт университетида онкохирургия йўналиши бўйича таълим олаётган Қўқон шаҳрилик Олимжон Қодировнинг илмий иши Украинада иккинчи ўринга лойиқ топилди. Бу ҳақида Қўқон шаҳар ҳокимлиги матбуот хизмати хабар беради. [caption id="attachment_2916" align="aligncenter" ...
Патронаж хизмати: уч босқичли янги тизим аҳолини тўлиқ қамраб оладими?
Замонавий тиббиётда касалликни даволагандан кўра, унинг олдини олган афзал, деган тамойилга катта аҳамият қаратилмоқда. Шу асосда аҳоли орасида, оилаларда тиббий тарғибот олиб борадиган, бирламчи тиббий-профилактик ёрдам кўрсатишга ихтисослашган тиббиёт муассасалари ...
Трансплантация билан шуғулланувчи шифохоналар кўпайди
Жорий йил 25 декабрь куни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш янада такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек, баъзиларини ўз кучини ...