Оқ тут ва қора тут

Буюк табиб Абу Али Ибн Сино нордон тут оғиз ва томоқ шишларини қайтаради, барги эса томоқ шишлари ва оғриғига фойдадир, қуритилгани  ёмон яраларга шифо бўлади деб ёзган. Алломанинг ёзишича, тутнинг ҳамма хилини ҳам таомдан илгари ейиш керак.

Оқ тут меваси ҳарорат кўтарилганда, ичак хасталикларида, қонни тозаловчи ва кўпайтирувчи, пешоб ҳайдовчи, юрак мушагининг қисқариши сусайганда қувват бўлади.

Тут пўстлоғи қайнатмаси турли яраларни битиришда, балғам кўчиришда кор қилади.

Хитой табобатида тут  пўстлоғи диабетга қарши йиғма чойлар таркибига киритилган. Ветнамда тут баргидан «Фомидол» номли дори яратилган. Бу дори биоген стимулятр бўлиб, ревматизм,  тери хасталигида, экземада тавсия этилган. Японияда эса тут дарахти гулларидан махсус косметека креми — малҳам тайёрланади. Бу малҳам теридаги пигментсимон доғларни кетказишда, юздаги сепкилни йў-қотишда қўлланилади. Тут мевасида фосфор борлиги учун ёш болаларга ва аёлларга ҳомиладорликнинг иккинчи ярмида жуда фойдалидир. Тут меваси болаларда учрайдиган рахит хасталигининг олдини олишда ажойиб малҳамдир. Ота-боболаримиз тут мевасини қуритиб,  қишда ёнғоқ ва майиз билан тановул қилдириши ҳам бежиз эмас.

Тут меваси қай йўсинда қўлланса, шифо бўлади ва яна қандай хасталикларда ишлатилади?

Бронхит, ўпка шамоллаш, бронхиал астмада

800 гр, қандга (ёки шакарга) 1 л сув қуйиб, шакар эриб кетгунга қадар оловга қўйилади ва олдиндан тайёрлаб қўйилган тут мевасининг шираси ва бир дона лимон шираси унга аралаштирилади. Яна оловда қайнагунча  пиширилади. Тайёр бўлган ширадан 1 қошиқдан кунига 5 маҳал ичилади. Бу шира балғам кўчириш хусусиятига эга.

Камқонлик, бод, қанд хасталигида

Тут  меваси майдалаб эзилади, 2 қошиқ мева 200 мл, қайноқ сувга аралаштирилади. Термосда 4 соат дамланади. Сузилади,  50 граммдан 4 марта таомдан олдин ичилади.

Миокардиодистрофия, юрак ророгида

Яхши пишиб етилган тут мевасини ҳар куни 250-350 граммдан 4 марта истеъмол қилиш даркор, 3,4 ҳафтадан кейин беморнинг аҳволи яхшиланади, оғриқ пасаяди, енгил нафас олади.

Пардантоз, стоматитда

тут мевасининг шираси сув билан аралаштирилади. Сўнг шу аралашма билан оғиз чайилади.

Зарарланган, яъни лат еган жойга тут меваси шираси суртилади.

 

Мирзамир Мирзашарипов,

доришунос.

Дўстларингизга улашинг: