Сиз ҳар куни тўғри овқатланяпман деб ўйлаяпсизми?

Cиз ҳар куни эрталабки нонуштада нималар истеъмол қиласиз? Ширин чой, сариёғ ва қовурилган тухум дастурхонингиздан ўрин олган, шундайми? Тушликда-чи? Албатта қуюқ таомлардан тановул қиласиз. Кечки нонуштада ҳам оила даврасида ёғлиққина паловхонтўрани паққос тушириб, кейин, ётиб дам олишни истайсиз.

Фото: baby.ru

Хўш, аслида сиз тўғри ва соғлом овқатланаяпман деб ўйлайсизми? Cизнинг-ча, инсон учун кундалик овқатланиш тартиби қандай бўлиши керак?

ЮНЕСКО мутахассислари томонидан Ўрта ер денгизи атрофида яшовчиларнинг  кундалик овқатланиши бутун дунё аҳолиси учун энг мақбул ҳаёт кечириш ва овқатланиш тарзи сифатида белгилаб олинган. Ўрта ер денгизи парҳези деб аталадиган ушбу таомнома кундалик соғлом овқатланиш формуласи сифатида эътироф этилади. Тиббиётчи олимлар уни атрофлича ўрганиб, юрак қон-томир тизими касалликлари, хавфли ўсмалар ва танадаги зарарли холестерин миқдорини камайтириб, бартараф этади, деган хулосага келишган.

Ушбу парҳезга амал қилувчилар кундалик овқатланиш рациони таркибида янги узилган мева-сабзовотлар, шунингдек, бўтқа, балиқ, зайтун ёғи баъзида уни ўрнини кунжут, кунгабоқар ва зиғир ёғи билан тўлдиришлари мумкин.

Ўрта ер денгизи парҳези овқатланишнинг аниқ қоидаларини кўзда тутади:

* Таркибида крахмал бўлган нон, макарон, турли хил бўтқалар ва картошкадан бўлган овқатларни тушликка қадар истеъмол қилиш лозим.

* Тушликдан кейин мева ва сабзавотлар, унча ширин бўлмаган мевалардан тановвул қилиш тавсия этилади.

* Қанд маҳсулотларини жуда чегараланган миқдорда истеъмол қилган маъқул.

* Ёнғоқ, нўхат, ловия ҳамда турли хил кўкатлар кун тартибидан ўрин олмоғи зарур.

* Кунига 1,5 литр тоза сув ичиш талаб қилинади.

* Ҳафталик таомномангиздан балиқ, қуён, товуқ гўштидан тайёрланган таомлар, шунингдек, тухум, пишлоқ, қатиқ ва чакки етарли миқдорда ўрин олиши зарур.

Овқат рационингиздан консерваланган, рангли, буёқли, кока-кола, пепси-кола, фанта, тархун каби газли, қандли ҳамда спиртли ичимликлар олиб ташланиши мақсадга мувофиқ. Ширинликлардан фақат асални ўртача миқдорда қабул қилса фойда беради. Ёғли пишлоқ ва сариёғни чеклаган маъқул.

Ўрта ер денгизи парҳези асосан — мунтазам равишда жисмоний машқ, фаол дам олиш ва тоза ҳавода кўпроқ вақтни ўтказиш билан олиб борилади.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти томонидан маъқулланиб, бутун жаҳон мероси сифатида ЮНЕСКО рўйхатига киритилган парҳезга амал қилувчилар ўртача 90 ёш умр кўришади. Улар ўртасида гипертония (хафақонлик), юрак-ишемик касалликлар, шунингдек, инсульт, қандли диабет ва хавфли ўсмалар кам учрайди.

Мазкур парҳезни пирамида кўриниши қўйидагича: 

Яхшинор АЛЛАЁРОВ,

Самарқанд давлат медицина институти доценти.

Дўстларингизга улашинг:

Бошқа хабарлар

ОИВ инфекция ва ОИТСнинг бир-биридан фарқи нимада?
ОИВ-инфекцияси - инсон организмидаги вирус бўлиб, аммо касаллик аломатлари ҳали намоён бўлмаган даврдир. Бу даврда инсон вирус ташувчиси ҳисобланади. ОИТС - касалликнинг сўнги босқичи. Бу даврда инсон организми ҳар қандай касалликка ...
Оғиздан нега ноҳуш ҳид келади?
-Доктор, оғзимдан ёқимсиз ҳид келади, нима қилишни билмайман. Очиғи, стоматолог эканлигимдан хабар топган кишилар қайси даврада бўлишимиздан қатъи назар, шу каби муаммосини айтишади. Мен ҳам уларга кенгроқ тушунча беришга ҳаракат қиламан. Тиш ...
Сувараклар-саломатлик учун хавфлими?
Инсон саломатлиги учун суваракларнинг энг катта хавфи шундаки, улар юқумли касалликлар ташувчисидир.
Қандли диабет ҳақида ҳамма билиш шарт бўлган фактлар
Диабетга чалинган кишиларнинг тўғри овқатланиши, даволаниши ва ҳаёт тарзини қандай юритиши ҳақида кўплаб афсоналар мавжуд. Қуйида сизларга уларнинг баъзилари тўғрисида профессор Абдуқодир САТТОРОВнинг батафсил маълумотларини тақдим этамиз. Диабетга чалинган кишилар ширинликни умуман ...
Умуртқалараро диск чурраси қандай пайдо бўлади?
Бугунги кунда умуртқалараро диск чурраси кўп учрайдиган касалликлар сирасига киритилмоқда. У ҳақида кўп ва хўп эшитганмиз, ўқиганмиз, хуллас, хасталик билан озми-кўпми танишмиз.
Бачадон бўйни саратони Ўзбекистонда нега кўпаймоқда?
Фото: Cosmopolitan Бачадон бўйни саратони дунёда аёллар орасида энг кенг тарқалган онкологик касалликлардан бири. Ёш аёлларнинг бу хасталикдан ўлиши бўйича Ўзбекистон дунёда тўртинчи ўринга чиқиб олган. Ҳар йили ...
ОИВ инфекцияли беморлар қандай овқатланиши керак?
ОИВ инфекцияли беморларни тўғри овқатланиши, уларнинг иммун тизимини тиклашга ёрдам беради. Бу инсонлар учун кўп миқдорда овқатланиш ўз ҳаёти учун зарур.
Инсоннинг бош ва бўйин соҳасида мураккаб аъзони тиклаш амалиёти қандай якун топди?
Сўнгги йилларда мамлакатимизда тиббиёт соҳасида қатор янгиликлар рўй беряпти. Тиббиёт ходимларининг изланишлари сабаб бугунги кунда инсон саломатлигини сақлаш ва даволашда ўзига хос ютуқларга эришилмоқда. Журналист Шуҳрат Исломов ана шундай изланувчан ...
Ўсмир ёшидаги ўғлимда ОИВ аниқланди…
— Ўсмир ёшидаги ўғлимда ОИВ аниқланди. Қачон ва қаерда юққанини аниқ билмайман. Балки стоматолог қабулига борганимиздами, ёки хатна қилдирганимиздами?.. Фарзандим ҳозир мактабга боради, бу хасталик ҳақида етарлича маълумотга эгамиз. Сиздан ...
Поллиноз асорати оғир дард
Фасллар келинчаги баҳорни ким севмайди дейсиз. Борлиқ яшил рангга бурканади. Айниқса, дарахтлар, ям-яшил ўсимликлар, ранг-баранг гуллар – бутун оламга ўз чиройини кўз-кўз қилади ва бизни сеҳрлаб қўяди. Тўйиб-тўйиб кўклам тафтини, ...
Бачадон миомаси: касалликнинг сабаби бугунгача нега тўлиқ ўрганилмаган?
Бачадон миомаси – бачадон мушак ва бириктирувчи тўқимасидан ўсадиган яхши сифатли ҳосиладир. Касаллик нисбатан кўп учрайди. 30 ёшга етган аёлларнинг тахминан 20% қисмида аниқланади. Фото: WomenFirst Касалликнинг сабаби ...
Қандли диабет ҳақида нималарни билиш керак?
Фото: fsh.uz Қандли диабет- эндокрин касалликлар қаторига мансуб бўлиб, инсулин гормонининг тўлиқ ёки қисман етишмовчилиги натижасида  гипергликемия - қондаги глюкоза миқдорининг давомли ортиб бориши билан кечувчи, организмдаги ...
Қин озодалиги зарурми?
Аёллар жинсий аъзолари идеал баланслашган тизим бўлиб, кўпчилик унинг тозалигига ортиқча қайғуриб юборади. Бу эса кўпинча яхши натижага олиб келмайди. Фото: serpadres.es Инсон организмидаги энг ифлос, инфекция билан ...
Қабзиятга  беэътибор бўлманг!
Қабзият деб бир ҳафта давомида уч мартадан кам ич келишига ёки ўта қаттиқ шаклланган нажас ажралишига ёки нажас констенциясидан қатъий назар дефекациянинг ортиқча кучаниш билан кечишига ёки оз миқдорда ич ...
Нима сабабдан 40 ёшдан кейин кўриш ўткирлиги пасаяди?
Фото: "АиФ" 40 ёшдан кейин кўриш ўткирлиги қандай ўзгаради? Ёш ўтган сари кўпчилик инсонларнинг кўрув тизимида жиддий ўзгаришлар бўлади. Яъни инсон узоқ масофадаги буюмларни кўриши сақлансада, яқин масофадаги ...