Нега бола бармоғини сўради?

Ўзи қачондан бошлади бу “қилиғини”? 1 ойликданми, 3 ойликданми ёки 1 ёшга етганидами?…

Фото: imom.me

Аслида бола ҳали она қорнида эканлигидаёқ бармоқларини сўра бошлайди. Бунга нима сабаб? Албатта бола туғилгач ҳам бунга жавоб бера олмайди. Олимлар ҳам…

Олимлар бу ҳолатни асосан иккита нарса билан боғлайди: биринчи фикрга кўра сўриш рефлексини ривожлантириш учун, иккинчи фикрга кўра эса онада қандайдик зўриқиш бўлганида ўзини тинчлантириш учун.

3 ойлик бола учун эса бармоғини сўриш муваффақият саналади. Ҳали ҳомила эканлигида бир қанча марта “машғулот қилганлигига” қарамасдан, 3 ойликка қадар ҳаракатлар координациясини бошқара олмайди. Шу сабабли ўз ҳоҳишига кўра бармоқни сўришини бемалол муваффақият деса бўлади. Бу ҳаракатни бола бир неча ҳафта давомида такомиллаштириб боради.

1 ёшга етгач ҳам бола бармоғини сўриши мумкин. Энди бош бармоғини. Ота-оналар бу ҳолатда гижжалар хавфи, тишларнинг нотўғри жойлашиб қолиши, умуман олганда чиройли кўринмаганлиги учун бола бармоғини сўришини истамайди. Сўнг “бармоқ сўриш”га қарши кураш бошланади. Бу албатта самарасиз. Чунки биринчи навбатда буни сабабини аниқлаш керак.

Бармоқ сўриш болага ҳалал берадими?

Йўқ албатта. 5-6 ёшгача бўлган болалар бунга эътибор ҳам қилишмайди. Бола мактабга чиққачгина тенгдошлари орасида кулгуга сабаб бўлиши мумкин. Шу сабабли бу ҳолат боладан кўра катталарни кўпроқ безовта қилади. Аслида бармоқларни сўриш боланинг руҳий тинч эмаслигини билдиради. Бу ҳолда болани уриши эмас, муаммосини аниқлаб, ёрдам бериш яхшироқ самара беради.

1 ёшгача бўлган болалар одамда сўриш рефлекси қониқмаганлиги учунгина бармоқларини сўришади. Баъзи болаларда бу рефлекс шу қадар кучли бўладики, кўкрак билан эмизишдан ташқари вақтларда қўлига нима тушса, қўлида ҳеч нарса бўлмаса бармоқларини оғзига солиб, тишлаб, сўриб ётади.

Етарли бўлмаган сўриш рефлекси ҳақида қайси ҳолларда ўйлаш мумкин?

—  болангиз 1.5 ёшдан катта. Сўриш рефлекси 6 ойликдан бошлаб пасайиб, бола 1.5 ёшга етгач йўқолади.

—  бола жуда тез овқатланса. Бола кўкракдан ёки идишдан 5-10 дақиқа давомидагина овқатланса. Бунга қаттиқ кўкрак ёки боланинг оғиз бўшлиғи мушаклари етарли ривожланмаганлиги сабаб бўлади. Ёки онада сут кўп бўлиб, бола эмиш вақтида етарли “меҳнат қилмаса”. Сунъий овқатлантишда идишдаги тешикчанинг катталиги ҳам сўриш рефлексини пасайтиради.

—  кўкрак билан эмиздирилмасдан, қошиқда овқатлантирилган бола бутилкадан ҳам овқатлана олмайди. Бундай болалар одатда эмишга ҳам қийналишади (бирор сабаб билан вақтинча эмиздирилмаса).

Агар болага сўриш рефлекси етарли эмас деб ҳисобласангиз қуйидагиларга амал қилинг:

—  кўкракни эмиш вақтин узайтиринг. Болани кўкрак билан эмизиш вақтини 30-40 дақиқага чўзинг. Ҳатто бола оз-оздан эмиб, ухлаб қолса ҳам. Айниқса биринчи ойликларда.

—  агар болангиз сунъий овқатланса, бутилкадан эмиш вақтига эътибор қилинг. Бутилка сўрғичига бола 15-20 дақиқа давомида сўрса тўядиган даражада тешикча қилинг. Сўрғични болани ёшига қараб танланг.

—  Сўрғич олинг. Албатта сўрғичлар тавсия қилинмайди. Лекин болангизда сўриш рефлекси жуда ривожланган бўлса бармоқларни сўришдан кўра яхши. Бунинг устига бола бироз катта бўлгач сўрғичдан ажратиш мумкин. Бармоқдан эса қийинроқ…

—  1 ёшгача бўлган боланинг бармоқ сўришига оч қолиши ҳам сабаб бўлади. Шунинг учун болани оч қолдирманг.

—  зерикиш ҳам бунга сабаб бўлади. Болангиз билан кўпроқ ўйнанг, бирга вақт ўтказинг. Шунда қўлларини сўришга вақт ҳам, имкон ҳам топа олмайди.

Демак, 1 ёшгача бўлган болаларда бармоқларни сўриш сўриш рефлексини босиш бўлса, 1-3 ёшли болаларда бу ҳолатга зерикиш, чарчоқ, зўриқиш олиб келади. Бола 3 ёшдан кейин ҳам бармоқларини сўришни давом эттирса бирор руҳий муаммоси борлиги тўғрисида ўйлаш керак.

Хуршидбек Якубжонов,

шифокор

Дўстларингизга улашинг:

Бошқа хабарлар

“Бир ҳафтада оздираман”. Тиббий фирибгарликнинг услубларини биласизми?
Кўчаларда самарали табобат усуллари, тезкор озиш курслари, ҳамма нарсани даволовчи аппаратлар ва хориждан келган жарроҳлар ҳақида эълонларни кўп учратамиз. Лекин бундай эълонларга ишониб бўладими? Фото: Nur.kz Бемор одам ...
Қолипли нон картошка касаллигига чалинадими?
Нондаги картошка касаллиги бу — иссиқлик 36 даражадан ошганда юзага чиқади. зарарланган ноннинг ички юмшоқ қисми ёпишқоқ бўлиб, ундан ёқимсиз ҳид келади. бу аломатларни ноннинг ташқи қисмидан сезиб бўлмайди. Бу ...
Оч қоринга ейиш хавфли бўлган маҳсулотлар
Фото: mrt-domodedovo.ru Ошқозон тирнаб турганда тановул қилиш ман этилган маҳсулотлар рўйхати: Хамиртуруш У ошқозон гази ишлаб чиқарилишига ҳисса қўшади, ошқозон шишиб кетади, биламизки, бу жуда ёқимсиз жараён. Шунинг учун, ...
Мутахассис таҳлили: Кунига 400 грамм мева ва сабзавот ейиш озми ёки кўп?
Кўп йиллар давомида соғлом овқатланиш учун таҳминан 400 грамм мева ва сабзавотларни кун давомида беш марта бўлиб ейиш керак деб қаралган. 2017 йилда ўтказилган текширувлар эса бу миқдорни икки баробар ...
Билиб қўйган яхши
Интернет сайтларидаги маълумотларга кўра: немис тадқиқотчилари чекишнинг беҳисоб салбий оқибатлари қаторига яна иккитасини қўшиш таклифини билдирдилар. 1000 нафар чекувчи ўртасида ўтказилган текширув 17 фоиз кашанда меoёрдагига нисбатан кам ухлаши, ...
КОРОНАВИРУС: у қандай касаллик, уни юқтириб олмаслик учун нима қилиш керак? ⠀
2019 йилнинг декабрь ойида Хитойда аввал маълум бўлмаган коронавирус тури аниқланди. Касаллик ўлимгача олиб борадиган юқумли зотилжам ривожланишига олиб келади. Фото: 24 Канал Вирус ҳозиргача кам ўрганилган. Биринчи ...
Қуёш нури терингизни куйдирдими? Осон ва фойдали даво чоралари!
Ҳар сафар баҳор, ёзда инсонни қийин аҳволга солувчи муаммо пайдо бўлади — кимдир қуёш нуридан ҳимояловчи кўзойнагини ёки лосьонини унутиб қолдиради ва териси ёқимсиз куйишларга дуч келади. Бундай жароҳат бир ...
Фойдаси бисёр маҳсулот
Жазирама кунлар бошланиши билан боғларимизда ўриклар ғарқ пишади. Каттаю кичик бирдай унинг шифобахш хусусиятидан баҳраманд бўлади. Ўрик нафақат тотли мева, балки саломатликни тикловчи, касалликни даф этувчи малҳамдир. Қадим Хитойда ҳолдан ...
Хусусий тиббиёт муассасаларида бепул даволаниш мумкинми?
“Соғлиқни сақлаш соҳасида хусусий секторни янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Президент қарорига мувофиқ хусусий тиббиёт муассасаларига бир қатор солиқ имтиёзлари тақдим этилган. Мазкур солиқ имтиёзлари натижасида бўшайдиган маблағлар аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож ...
Тиш қонаб, безовта қилса…
«Тишим тез-тез қонаб туради.  Айниқса, тиш тозалаётганимда. Бу ҳолатнинг сабаби нима? Қандай бартараф этиш мумкин?» Рамазон ҲАЙИТАЛИЕВ. — Ҳар қандай сурункали касалликлар, шу жумладан, пародонтит ҳам баҳор ва куз ойларида ўткирлашиши (кучайиши) ...
Асабийликни даволашнинг антиқа усули
Асабийлик – қаттиқ қўрқиш, жиддий хафа бўлиш, руҳий зўриқиш (стресс) ва асабнинг бузилиши бошқа кўпгина касалликлар туғилишига сабаб бўлади.  Салбий таъсири Инсон асабийлашса, мия, жигар, буйрак ва юракка озуқа ташувчи йўллар бўғилади. ...
Янги йилда заҳарланиш осон бўлган маҳсулотлар билан танишинг
Янги йил кечаси дастурхонингизни турли ноз-неъматлар, ширин таомлар безайди. Бироқ столингиз устида турган маҳсулотларнинг айримлари ошқозон оғришига ва ҳатто унинг заҳарланишига олиб келиши мумкин. Дарров хаёлингизга майонез ва шу каби ...
«Компьютерда узоқ вақт ишлаш яқиндан кўриш хасталигининг вужудга келиши мумкин»
Бугунги глобаллашув даврида компьютер ва интернет вояга етмаган ёшлар саломатлигини тубдан ўзгартириб юборди. Компьютер ёрдамида интернетдан фойдаланувчи ёшлар соғлигини жамоатчилик назоратига олиш давр талабидир. Чунки, интернет чексиз имкониятлар маконига айланган. ...
Соғлом турмуш тарзини қандай ташкил қилиш керак?
Соғлом турмуш тарзи, инсоннинг узоқ умр кўриши, соғлом бўлиши, фарзандларнинг камолини кўришида муҳим аҳамиятга эга. Соғлом турмуш тарзи деганда нималарни тушунамиз?
Қанд касаллигига даво излаётганларга фойдали маслаҳат
  Ёшим етмиш бирда. Бундан 30 йилча муқаддам қанд касаллиги билан қаттиқ оғригандим. Чанқоғим қонмай дармонсиз эдим, кўзим хиралашиб, тишларим тушиб кетганди. Даволансам ҳам фойда бермади.