Тез тиббий ёрдам қачон чақирилади?

Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни Сақлаш Вазирлигининг 2017 йил 31 мартдаги 131-сонли буйруғига кўра тез тиббий ёрдамни чақирган фуқаро қуйидагиларни диспетчерга аниқ ва лўнда маълум қилиши керак.

Фото: Medical Express

Чақирув сабабини, беморнинг фамилия, исми, отасининг исми, ёшини, аниқ манзилини (кўча номи, уй, подъезд, қават, уй ёки мобил телефон рақами, подъезд эшиги коди ва ҳ.к.) ва манзил мўлжалини хабардор этиши шарт.

Диспетчернинг ҳар бир саволига ҳиссиётларга берилмасдан қисқа ва аниқ жавоб бериш, чақирувни қайта ишлаш жараёнини тезлаштиради ва ихтисослиги бўйича тез тиббий ёрдам бригадаси етиб боришини таъминлайди.

Имкон қадар тез ёрдам чақирган фуқаролар тез ёрдам бригадасини кўчада, ҳовлида, подъездда ёки телефон орқали гаплашганда тайинланган жойда кутиб олиши керак. Хавфли уй ҳайвонлари алоҳида ажратиб қўйилган бўлиши лозим.

Тез тиббий ёрдам диспетчери келиб тушган чақирувларни устуворлиги бўйича 3 гуруҳга ажратади.

1-гуруҳ

Шошилинч чақирувлар.

Буларга авария, бехушлик, болаларда юқори иситма ва тошма тошишини бирга келиши, кимёвий ёки дори моддалардан заҳарланиш, осиш, чўкиш, танани катта қисмининг куйиши, чуқур ва катта жароҳатлар, талваса, ўткир нафас бузилишлари, фавқулодда вазиятлар, ток уруши, ўз бўйидан баланд бўлган баландликдан йиқилишлар киради.

Диспетчер ушбу чақирувни ихтисослигига мувофиқ айни пайтда бўш бўлган тез тиббий ёрдам бригадасига чақирув рўйхатга олингандан сўнг 4 дақиқадан кечиктирмай бориши керак.

2-гуруҳ

Тезкор чақирувлар.

Буларга юрак ритмини бузилишлари, юрак хуружи, астма хуружи, жароҳатлар, ёт жисм, қон кетиш (ошқозон-ичак, бачадон, бурундан), туғруқ, ҳаракат фаоллигини тўсатдан бузилиши, бемор соғлиги ҳолатини тўсатдан ёмонлашиши кабилар киради.

Диспетчер ушбу чақирувни ихтисослигига мувофиқ айни пайтда бўш бўлган тез тиббий ёрдам бригадасига чақирув рўйхатга олингандан сўнг 10 дақиқадан кечиктирмай бериши керак.

3-гуруҳ

Кечиктириб бўлмайдиган чақирувлар.

Буларга қон босимини жиддий ўзгариши, аллергия, бош оғриши, қорин, елка, кўкрак қафасидаги оғриқлар, ноадекват хулқ-атвор, буйрак санчиғи, қусиш, тошма, иситма (агар иситма таблеткалар билан тушмаса), ўткир пешоб ажралмаслиги, ов-қатдан заҳарланиш, 1 ёшгача болада хулқ-атворни кескин ўзгариши, оғриқсизлантириш, беморни тиббий ходимдан олинган чақирув бўйича транспортировка қилиш кабилар киради.

Диспетчер ушбу ча-қирувни ихтисослигига мувофиқ айни пайтда бўш бўлган тез тиббий ёрдам бригадасига ёки соғлиқни сақлашнинг амбулатория-поликлиника хизматига унинг иш вақтида, чақирув рўйхатга олингандан сўнг 20 дақиқадан кечиктирмай бериши керак.

Тез тиббий ёрдам бригадаси чақирувни қабул қилиб олгандан сўнг, чақирув манзилига шаҳар ичида 20 дақиқа ичида, бошқа аҳоли пунктларида эса 40 дақиқа ичида етиб бориши керак.

Юқоридаги ёзилганлардан келиб чиққан ҳолда, агар сиз қон босимингиз ёки иситма сабабли тез ёрдам чақирган бўлсангиз, диспетчер сизни чақирувингизни 20 дақиқа ичида бўш бўлган бригадага беради, ўз навбатида бу бригада чақирув манзилига агар сиз шаҳарда яшасангиз 20 дақиқа ичида етиб боради, агар бошқа аҳоли пунктларида, масалан қишлоқда яшасангиз 40 дақиқа ичида етиб келиши мумкин.  Демак сизга тез ёрдам 40 дақиқадан 60 дақиқагача бўлган вақтда етиб келиши мумкин ва бу нормал ҳолат ҳисобланади. Яна бир муҳим жиҳатга эътибор қаратиш лозим, сутканинг тиғиз вақтларида бу муддат яна ҳам чўзилиши мумкин бўлиб, бу энди нормал ҳолат ҳисобланмайди ва бундай кечикишларга соғлиқни сақлаш вазирлиги, молия вазирлиги, масъул раҳбарлар ҳамда (бўлар-бўлмасга тез ёрдам чақираётган) сизу биз айбдормиз.

Қандай ҳолатларда тез ёрдам чақирилмайди?

Иситма 38,5° гача бўлса, ёки 38,5° дан юқори бўлсаю, физик усуллар (совун сувли аралашмада танани артиш), иситма тушурувчи таблеткалар билан    (2 соатгача кутинг)  тушса ва бу вақтда поликлиникаларда иш вақти бўлса.

Қон босими ўзгариши, бемор аҳволи оғир бўлмаса, ўзи юра олса, поликлиникаларда иш вақти бўлса (шахсий тажриба: шунчаки қон босимини ўлчатиш учун бўлган чақирувлар).

3 кундан бери оғриётган оёқ ёки қўл учун ярим кечасида (шахсий тажриба: 2 йил аввал ишламай қолган оёғига кечаси соат 23:00 ларда бўлган чақирув).

Кечаси ухлай олмаслик (шундай чақирувлар ҳам йўқ эмас).

Шифокорлар томонидан ёзиб берилган муолажаларни қилиш учун (осма укол, томирдан, ёнбошдан укол ва бошқалар)

Эри ёки қайнонаси билан жанжаллашиб ўрин кўрпа қилиб ётиб олган истерияларга (шахсий тажриба: бундай чақирувлар тез-тез учраб туради)

Маст қилувчи ичимликларни ичиб олган ичкиликбозларга кайфини тарқатиш учун.

Кўчада ётган БОМЖларга меҳрибончилик юзасидан (шунчалик раҳмингиз келса, бемалол уйингизга олиб бориб, ювиб, тараб, парвариш  қилишингиз мумкин, биз қарши эмасмиз).

Ушбу маслаҳатларни ўқиб тўғри қабул қиласиз, деган умиддамиз. Агар ҳар бир инсон ўзига тегишли ишларда шижоат кўрсатса, жамиятдаги муаммолар ўз-ўзидан барҳам топади.

Манба: «Фарғона шифокори» газетаси

Дўстларингизга улашинг:

Бошқа хабарлар

Алкоголнинг озгинаси зарар эмас, иштаҳа очгани бўлаверади. Аслида шундайми?
Спиртли ичимликлар қанчалик кўп ичилса инсульт ва инфаркт ҳавфи шунчалик ошиб бораверади. Бу ҳақиқат. Лекин баъзилар кам миқдордаги алкогол нафақат зарар, балки ишемик инсультни олдини олади, деб ҳам ҳисоблашади. У ҳолда ...
Бодринг —  шифосига офарин
Бодринг бир йиллик ўсимлик бўлиб, ошқовоқлилар оиласига мансуб. Бодрингнинг истеъмол қилина бошланганига олти минг йилдан ошди. Унинг ватани шимоли – шарқий Ҳиндистондир. Грекчада «оғур» сўзи « пишмаган, хом» маъносини англатади. ...
“Бир ҳафтада оздираман”. Тиббий фирибгарликнинг услубларини биласизми?
Кўчаларда самарали табобат усуллари, тезкор озиш курслари, ҳамма нарсани даволовчи аппаратлар ва хориждан келган жарроҳлар ҳақида эълонларни кўп учратамиз. Лекин бундай эълонларга ишониб бўладими? Фото: Nur.kz Бемор одам ...
Мутахассис таҳлили: Кунига 400 грамм мева ва сабзавот ейиш озми ёки кўп?
Кўп йиллар давомида соғлом овқатланиш учун таҳминан 400 грамм мева ва сабзавотларни кун давомида беш марта бўлиб ейиш керак деб қаралган. 2017 йилда ўтказилган текширувлар эса бу миқдорни икки баробар ...
ЖИНСИЙ ТАРБИЯ: келин-куёвга маслаҳатлар (1-қисм)
Қадимда йигит киши ота бўлса ҳам падарининг ёнида фарзандини «болам» деб айтишга истиҳола қилган. Аёл эса то кўзи ёригунга қадар ота уйига бормаган. Сабаби отасининг, ака-укаларининг ёнида ҳомиладор ҳолатда кўринишни ...
Хусусий тиббиёт муассасалари томонидан кўрсатиладиган бепул тиббий хизматлардан қандай фойдаланиш мумкин?
Президент қарорига мувофиқ хусусий тиббиёт муассасалари 2022 йилнинг 1 январига қадар барча турдаги солиқлар ва давлат мақсадли жамғармаларига мажбурий ажратмалар тўлашдан озод этилган. Бунда бўшаган маблағлар, шу жумладан аҳолининг ижтимоий ҳимояга ...
Гиёҳли шарбат ёки газли сув: қайсини танлайсиз?
Ҳаво ҳароратининг юқорилиб кетиши, инсоннинг сувга бўлган эҳтиёжини оширади. Кўчадаги ёшларнинг чанқоқни қондириш учун қўлида турли хилдаги газли ичимликларни олиб юрганини кўрамиз. Дўконларда ҳам бундай ширин газли ичимликлар харидоргир ҳисобланади. Аслида ...
Нега бола бармоғини сўради?
Ўзи қачондан бошлади бу “қилиғини”? 1 ойликданми, 3 ойликданми ёки 1 ёшга етганидами?... Фото: imom.me Аслида бола ҳали она қорнида эканлигидаёқ бармоқларини сўра бошлайди. Бунга нима сабаб? Албатта ...
Илон заҳри билан даволаниш мумкинми?
Фото: ZooFirma.ru Бекорга заҳарни заҳар кесади, деб айтишмайди. Илон заҳрининг хасталикларда фойдаси борлиги рост. XIX аср бошларига келибгина тиббиётда илон заҳридан даво мақсадида фойдаланишга рухсат берилган. Қон қуюқлашиши, ...
Ордер қандай олинади?
Аввало, туман ва вилоят миқиёсидаги клиникаларда даволаниш учун беморлар дастлаб, бирламчи тиббий-санитария бўғини (ҚВП, ОП) умумий амалиёт шифокорларининг текширувидан ўтади. Текширув натижасига кўра, бемор ихтисослашган тиббий ёрдамга муҳтож деб топилса, туман (шаҳар) ...
Сўраган_эдингиз?
Иш соати ҳафтасига 40 соатдан ошмаган ташкилотлар бор, масалан 5 кунлик ишдан ташқари навбатчилик учун ҳам қўшимча иш ҳақи тўланиши керакми? Меҳнат қонунчилигига кўра: белгиланган кундалик иш (смена) вақтидан ташқари ишлаш ...
Стрептомицин қачон кашф этилган?
1943 йил 19 октябрда Альберт Шатц томонидан (1920-2005) ва Зельман Ваксман (1888-1973)лар томонидан стрептотрицин топилган. Аммо бу антибиотик моддалар синовчилар томонидан кенг қабул қилинмади, чунки улар кучли заҳарли моддалардан ташкил топган ...
Жиғилдон қайнаши қандай дарддан дарак
Бу мақола ким учундир қўрқинчли туюлиши мумкин. Бироқ мазкур белгиларни вақтида билиш ҳамма учун фойдали. Уларни диққат билан ўқинг, ана ўшанда илгарироқ билсам бўлар экан, деб афсусланмайсиз. ...
«Даволанишнинг биринчи йўли — антибиотиклар қабул қилиш» деб ўйлаш хато фикр
Нега одамлар антибиотиклар билан даволанишни яхши кўради? Бундан қанчалик фойда бор? Бўлажак шифокор Сарвар Ғаниев бу ҳақда ўз фикр-мулоҳазалари билан ўртоқлашади. Тан олишимиз керак, ҳар биримизнинг уйимизда ҳеч бўлмаганда бир пачка антибиотик ...
Тоғрайҳон фойдасини биласизми?
Доришунос Мирзамир Мирзашарипов фойдали дамламалари ҳақида: Ҳайз бошланишидан олдин оғриқ пайдо бўлади, айниқса ҳайз бошланган дастлабки икки кунда аёл қийиналади. Бу ҳолат ҳайз ажралмаси пайдо бўлиши билан бошланиб, то ҳайз ...