Мутахассис таҳлили: Кунига 400 грамм мева ва сабзавот ейиш озми ёки кўп?

Кўп йиллар давомида соғлом овқатланиш учун таҳминан 400 грамм мева ва сабзавотларни кун давомида беш марта бўлиб ейиш керак деб қаралган. 2017 йилда ўтказилган текширувлар эса бу миқдорни икки баробар кўп бўлишини тасдиқлади.

Олимларнинг фикрига кўра, мева ва сабзавотлар қондаги холестеринни камайтиради, қон томирлар ва иммун тизим ҳолатини яхшилайди. Улар таркибига антиоксидантлар ДНК шикастларини камайтириш орқали ўсма касалликлари учрашини камайтиради. Агар кунига беш мартадан кўра ўн марта мева-сабзавот ейиш афзалроқ бўлса, фақатгина улар билан озиқланишга ўтиш керакдир. У ҳолда нима бўлади? Бундан қандай зарарлар кутилади?

  1. Муҳим макроэлементлар етишмайди. Мева ва сабзавотлар орқали сиз етарлича клечатки, углеводлар оласиз. Лекин ёғлар ва оқсиллар етарлича эмас. Улар ҳаёт учун муҳим саналади. Ёғлар мия саломатлиги, энергия ва моддалар алмашинувида муҳим рол ўйнаса, оқсиллар мушаклар ва иммун тизимида катта аҳамиятга эга.
  2. Яллиғланиш даражаси камаяди. Яллиғланиш организм бирор микроорганизмга қарши курашаётганда ёки бирор шикастни тиклаш учун юзага келади. Гўшт ва бошқа ҳайвон маҳсулотларидаги айрим моддалар яллиғланиш жараёнини кучайтиради. Сурункали яллиғланиш атеросклероз, миокард инфаркти, инсульт ва қандли диабет каби касалликларни қўзғайди. Ўсимликли пархез эса таркибида кўп клечатка ва антиоксидант тутганлиги сабабли яллиғланишни камайтиради. Олимларнинг аниқлашига қараганда гўштли таомларни чеклаш қондаги С-реактив оқсил (яллиғланиш индикатори) миқдорини сезиларли камайтирган.
  3. Кам энергияли бўласиз. Ўртача фаолликдаги эркак кишига суткасига 2400 – 2800 ккал, аёл кишига 1800 – 2200 ккал энергик зарур бўлади. Агар дуккакли маҳсулотлар истеъмол қилмаган ҳолда фақат ўсимликлар истеъмоли орқали бунча энергия олиш қийин. Масалан, 2 200 ккал энергия олиш учун тахминан 23 та олма ёки 100 та карам барги ейиш керак.
  4. Муҳим витамин ва минералларсиз қоласиз. Фақатгина мева-сабзавотлар билан озиқланиш В12 ва D витамини, темир моддаси етишмовчилига олиб келади. Ҳатто темирга бой дейилган ўсимликлар ҳам унинг ўрнини тўлдира олмайди. Таркибида мева ва сабзавотларни кўп тутган парҳезлар ҳам бошқа маҳсулотларга ҳам эга бўлиши шундан.
  5. Вазн ташлайсиз. Таркибидаги клечатка ва кўп миқдордаги сув туфайли ўсимликлар тезгина тўйиш ҳиссини беради. Бу эса табиийки камроқ еб, вазнни камайишига олиб келади. Бундан ташқари ичаклар фаолиятини кучайтириб, ич қотишларни камайтиради. Бу эса албатта енгиллик олаб келади.
  6. Қорин дам бўлишидан кўпроқ азият чекасиз. Мева ва сабзавотлар таркибидаги айрим углеводларни парчалаш қийин бўлганлиги сабабли қорин дам бўлиши кўп кузатилади. Бу ичак флорангиз фаолиятига ҳам боғлиқ.
  7. Холестерин миқдори камаяди. Текширувларга кўра мева ва сабзавотли парҳезга ўтиш қондаги холестеринни 35%га камайтиради. Бу дорилар билан тушириш миқдорига тенг. Бу холестеринни дориларсиз пасайтиришнинг энг яхши усулидир.

Хуршид ЯКУБЖОНОВ,

шифокор

Дўстларингизга улашинг:

Бошқа хабарлар

Активлаштирилган кўмир таблеткалари инсон саломатлигидаги қандай муаммоларни ҳал қилади?
Активлаштирилган кўмир — инсон организмини тозалашда дунёдаги энг қадимий ва оммавий услублардан биридир. У минг йиллар давомида шарқ табобатида, хусусан хитой табобатида заҳарланишга қарши восита сифатида қўлланиб келган. Бизнинг давримизда эса, бу ...
Камқонликнинг 7 чораси
Қонда гемоглабин миқдорининг пастлаб кетиши организмда жиддий ўзгаришларга сабаб бўлиши мумкин. Тез-тез шамоллаш (имунитет сустлиги билан бирга) толиқиш, бош оғриқлари, хотира сустлашиши, ақлий фаолият билан боғлиқ ўзгаришлар шулар жумласидандир. Алоҳида ...
“Бир ҳафтада оздираман”. Тиббий фирибгарликнинг услубларини биласизми?
Кўчаларда самарали табобат усуллари, тезкор озиш курслари, ҳамма нарсани даволовчи аппаратлар ва хориждан келган жарроҳлар ҳақида эълонларни кўп учратамиз. Лекин бундай эълонларга ишониб бўладими? Фото: Nur.kz Бемор одам ...
Жиғилдон қайнаши қандай дарддан дарак
Бу мақола ким учундир қўрқинчли туюлиши мумкин. Бироқ мазкур белгиларни вақтида билиш ҳамма учун фойдали. Уларни диққат билан ўқинг, ана ўшанда илгарироқ билсам бўлар экан, деб афсусланмайсиз. ...
Бодринг —  шифосига офарин
Бодринг бир йиллик ўсимлик бўлиб, ошқовоқлилар оиласига мансуб. Бодрингнинг истеъмол қилина бошланганига олти минг йилдан ошди. Унинг ватани шимоли – шарқий Ҳиндистондир. Грекчада «оғур» сўзи « пишмаган, хом» маъносини англатади. ...
Сут ичинг! Ёшарасиз!
Ҳаёт тасодифларга тўла. 60 ёшдан ошган отахонлардан бири маҳалла гузаридаги ариқдан сакрайман деб, эҳтиётсизлик туфайли йиқилиб тушди.
Турп: Оздиради, ёшартиради, қонни кўпайтиради
Танангиз мадорсизланаётганини сезаяпсизми, давосини узоқдан ахтарманг-да, уйдаги бор маҳсулотларга диққат қаратинг. Мисол учун, кузда пишадиган қарсилдоқ турпга. У шамоллашда асқотишини ҳаммамиз биламиз, аммо хотирани чархлаши, сариқ касалидан кейин жигарга энг керакли ...
Офтоб уришидан эҳтиёт бўлинг! Биринчи ёрдам қандай кўрсатилади? (инфографика)
Фавқулодда вазиятлар вазирлиги мамлакатимиз аҳолисини кунлари кутилаётган қуруқ ва жуда иссиқ ҳаво ҳақида огоҳлантирди, деб ёзмоқда xabar.uz Фото: «Narmedicyna.ru» Албатта жазирама иссиқда эҳтиёт чораларни кўриш шарт. Ҳозир офтобда кўп ...
Шифокорлар бешик хусусида
Шифокорлар бешик хусусида аниқ бир тўхтамга келишмаган. Улар бешикни мунозарали мавзу ҳисоблайдилар.
Фойдасидан кўра зарари кўпроқ…
Ихчамгина, қулай ва енгил матоҳ бўлган телефон узоқни яқин, кўнгилни хотиржам қилувчи, ҳар кимдан хабардор этувчи дастёр ёнингизда. Аммо кўп жиҳатдан ёшлар (ўқувчи, талабалар) тарбияси ва саломатлигига жиддий зарар етказаётган, ...
Ўғил кўриш тадбири ҳақида Ибн Сино маслаҳатлари
Ўғил туғилиши сабаби эр уруғининг иссиқлиги, мўллиги ҳамда жинсий яқинлик хотиннинг ҳайздан пок бўлиш вақтига тўғри келишидадир.
Растаропша — танангизни хасталикдан ҳимоялайди
Растаропшанинг дориворлик хусусиятларини ўрганиш 2000 йиллик тарихга эга. Биринчи марта I-асрда рим врачи, табибшунос Диоскорид Педанийнинг «Доривор воситалар ҳақида»ги илмий асарида растаропшанинг дориворлик хусусиятлари қайд этилган.
ЖИНСИЙ ТАРБИЯ: келин-куёвга маслаҳатлар (2-қисм)
Алпомишзодалар жинсий тарбияси  Ўғил бола туғилганда қуйидаги ҳолатларга эътибор бериш, ўзига хос жинсий тарбиянинг бошланишидир: А) жинсий олат — закарнинг ҳолати, унинг бошчаси, кертмагининг тери билан қисилиб қолган ёки қолмаганлигига, яъни фимоз ...
Олимлар саратон келиб чиқишининг энг асосий сабабларини маълум қилишди
Буюк Британиянинг Лондон ва Лидс университетлари олимлари томонидан саратон келиб чиқишининг энг асосий сабабларини маълум қилинди.  Илмий тадқиқот натижалари “European Journal of Cancer” илмий нашрида чоп этилди. Мутахассислар буни аниқлаш учун ўзига ...
Рецепт ёзишни биласизми?
Рецепт расмий ҳужжат бўлиб, уни ёзган шифокор, шу билан бирга дорини тайёрлаб берган доришунос ҳам рецептнинг тўғрилиги учун юридик жиҳатдан жавобгардир. Рецептлар ягона нусхали махсус варақаларда аниқ ва равшан ёзилган ...