Қон қуюқ бўлса, юрак тез чарчайдими?

Қон — ҳаётбахш суюқлик, у одамнинг юрак-қон томир тизими бўйлаб оқиб, бутун танани, аъзо ва тўқималарни кислород ҳамда озиқ-моддалар билан таъминлайди. Инсон организмидаги барча жараёнлар қон ёрдамида амалга ошади. Қон инфекцияларга қарши курашади, моддалар алмашинувидан ортган чиқиндиларни ташқарига ҳайдашга ҳисса қўшади.

Фото: Joinfo

Қон плазма ва шаклли элементлар: эритроцитлар, лейкоцитлар ва тромбоцитлардан таркиб топган. Қоннинг ранги эритроцитлар таркибидаги гемоглобин ҳисобига қизил бўлади. Лейкоцитлар иммунитет «лашкар»ларидир. Улар бизни турли микроблардан ҳимоя қилади. Тромбоцитлар эса жароҳатдан кўп қон кетмаслиги учун қон ивишига жавоб беради. Айнан тромбоцитлар қон қуюқлигига таъсир кўрсатувчи элементлардир.

Қуюқ қон томирларда жуда секин оқади ва касалликка сабаб бўлади. Чунки бунда тўқималарга керакли озиқ моддалар етиб бормайди ва танадаги ортиқча иллатлар чиқиб кетолмайди. Бундан ташқари, ўта қуюқ қонни ҳайдашда юрак ҳам тез чарчаб қолади.

Қон айланиш тизими худди дарёга ўхшайди. Дарё ва унинг ирмоқларида сув тўлиб оқса, уларни тўсиб бўлмайди. Лекин дарё суви камайса ёки балчиқ аралашса, ирмоқлардаги ҳаракат ҳам секинлашади. Қон қуюқлашганда ҳам шундай ҳолат содир бўлади.

Кексалик, организмда сув етишмовчилиги, овқат ҳазм қилиш тизимидаги сурункали хасталиклар, дисбактериоз, тўлақонли овқатланмаслик, сифатсиз овқат, фермент етишмаслиги, турли замбуруғ, вирус ва бактериялар, кучли зўриқиш, стресс, алкоголь, тамаки, камҳаракатлилик, ифлосланган ҳаво ва ўта иссиқ иқлим қон қуюлишига олиб келувчи асосий сабаблардандир.

Қон қуюқлашганлиги аломатлари

Қон қуюқлашиши одам организмидаги ҳар қандай аъзо ва тизимга жиддий зиён етказиши мумкин. Чунки қуюқ қон ҳужайраларга кислород ва озиқ моддаларни керакли миқдорда етказиб бера олмайди, натижада зарарли газларни организмдан итариб чиқаролмайди. Бунинг оқибатида яширин касалликлар юзага чиқиши ва янгилари пайдо бўлиши мумкин.

Қони қуюқ кишиларда умумий ҳолсизлик, тез чарчаш, уйқучанлик, тез-тез бош оғриши, қўл ва оёқлар совуқ бўлиши, жимирлаши, паришонхотирлик, депрессия, оғиз қуриши каби аломатлар сезилади. Булардан ташқари, юрак тез уриши, нафас қисиши, тананинг турли қисмларида кўкаришлар пайдо бўлиши, тирноқ шакли ўзгариши, онг карахтлиги кабилар ҳам кузатилади. Мияга қон яхши етиб бормаса, бош айланиши, ҳушдан кетиш ҳам содир бўлиши эҳтимолдан холи эмас.

Тадқиқотларда аниқланишича, қон қуюқлашишига олиб келувчи асосий сабаблардан бири кам сув ичиш экан. Бу қабзиятга, кам пешобга чиқишга сабаб бўлади. Натижада ортиқча моддалар ташқарига чиқиб кетмасдан, қонга сўрилиб, унинг таркибини янада айнитади.

Шунинг учун шифокорлар иложи борича кўпроқ сув ичишни маслаҳат беришади. Соғлом одам кунига камида 2 литр (ёзда 3 литр) сув ичиши зарур.

Қон қуюлишининг олдини олишда махсус овқатланиш тартибига амал қилиш ва табиий дамламалардан ташқари, ичиш-чекишдан чекланиш, фаол ҳаракатда бўлиш жуда муҳим ўрин тутади. Иложи борича, кўпроқ пиёда юриш ва эрталаблари тоза ҳавода бадантарбия қилиш ҳам яхши самара беради.

Қон қуюқ бўлганда кишига биронта яққол белги сезилмайди. Шунинг учун ҳар йили 1-2 марта қоннинг умумий таҳлили, қон ивиш даражаси ҳамда қон томирлар ҳолатини текширтириб туриш керак.

Агар таҳлил топширганда қон қуюқлиги аниқланса, тезроқ бунинг сабабини билиш лозим. Негаки қон қуюқлиги алоҳида касаллик ҳисобланмай, қандайдир касалликнинг белгиси бўлиши ҳам мумкин. Бундан ташқари, қон қуюқлиги қон босими кўтарилишига, тромб ҳосил бўлишига, кейинчалик инфаркт ва инсультга олиб келиши ҳам эҳтимолдан холи эмас.

Қон қуюқлашишини даволашда етарли миқдорда сув ичиш, қонни суюлтирувчи маҳсулотларни истеъмол қилиш энг қулай усул ҳисобланади. Айрим ҳолларда, масалан, кексаларда қон қуюқлашганда таркибида аспирин бўлган дорилар қабул қилинади. Бу тавсияни шифокор беради.

Қовурилган таомлар қон қуюлишига олиб келади. Шунинг учун, асосан, димлаб, қайнатиб ва буғда тайёрланган егуликларни истеъмол қилиш мақсадга мувофиқ.

Қонни суюлтирувчи маҳсулотлар:

Табиий ва безарар тарзда қонни суюлтириш учун қуйидаги маҳсулотларни таомнома таркибига киритиш тавсия этилади.

  • ёғсиз гўштлар: мол, товуқ, курка гўшти;
  • помидор, лавлаги, бодринг;
  • денгиз карами, балиқ;
  • олма, гилос, анор, анжир, тут мевалари;
  • цитрус мевалар: лимон, грейпфурт, киви;
  • занжабил, долчин, саримсоқ, сельдерей, қалампир ва пиёз;
  • кунгабоқар пистаси, барча ёнғоқ турлари;
  • ўсимлик мойлари: кунгабоқар, зайтун, зиғир мойи ва бошқалар;
  • узум, олхўри мевалари ҳамда қоқиси, майизи;
  • таомга қўшиладиган зираворлар: зарчава (куркума), зирк (тимян), занжабил (имбирь), долчин (корица), ялпиз (мята).

Моҳигул Диёрхўжаева / hordiq.uz

Дўстларингизга улашинг:

Бошқа хабарлар

Мутахассис таҳлили: Кунига 400 грамм мева ва сабзавот ейиш озми ёки кўп?
Кўп йиллар давомида соғлом овқатланиш учун таҳминан 400 грамм мева ва сабзавотларни кун давомида беш марта бўлиб ейиш керак деб қаралган. 2017 йилда ўтказилган текширувлар эса бу миқдорни икки баробар ...
Соғлом турмуш тарзини қандай ташкил қилиш керак?
Соғлом турмуш тарзи, инсоннинг узоқ умр кўриши, соғлом бўлиши, фарзандларнинг камолини кўришида муҳим аҳамиятга эга. Соғлом турмуш тарзи деганда нималарни тушунамиз?
Тоғрайҳон фойдасини биласизми?
Доришунос Мирзамир Мирзашарипов фойдали дамламалари ҳақида: Ҳайз бошланишидан олдин оғриқ пайдо бўлади, айниқса ҳайз бошланган дастлабки икки кунда аёл қийиналади. Бу ҳолат ҳайз ажралмаси пайдо бўлиши билан бошланиб, то ҳайз ...
Растаропша — танангизни хасталикдан ҳимоялайди
Растаропшанинг дориворлик хусусиятларини ўрганиш 2000 йиллик тарихга эга. Биринчи марта I-асрда рим врачи, табибшунос Диоскорид Педанийнинг «Доривор воситалар ҳақида»ги илмий асарида растаропшанинг дориворлик хусусиятлари қайд этилган.
Олимлар саратон келиб чиқишининг энг асосий сабабларини маълум қилишди
Буюк Британиянинг Лондон ва Лидс университетлари олимлари томонидан саратон келиб чиқишининг энг асосий сабабларини маълум қилинди.  Илмий тадқиқот натижалари “European Journal of Cancer” илмий нашрида чоп этилди. Мутахассислар буни аниқлаш учун ўзига ...
Буйрак ёки жигар бўлагини трансплантация қилиш қандай тартибда рухсат этилади?
Яқин қариндошлар орасида буйрак ёки жигар бўлагини трансплантация қилиш тартиби ҳақида вақтинчалик низомга кўра, тирик яқин қариндошлар орасида буйрак ёки жигар бўлагини трансплантация қилишга рухсат этилади. Фото: ...
Тез тиббий ёрдам қачон чақирилади?
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни Сақлаш Вазирлигининг 2017 йил 31 мартдаги 131-сонли буйруғига кўра тез тиббий ёрдамни чақирган фуқаро қуйидагиларни диспетчерга аниқ ва лўнда маълум қилиши керак. Фото: Medical ...
Болангиз тўғри овқатланяптими?
Эрталаб фарзандингиз мактабга отланаётганда аввало уйда пиширилган, таркиби айнимайдиган егуликлардан сумкасига солишга ҳаракат қиласиз. Вазият тақозоси билан бунга имконият бўлмай қолганда қўлига пул бериб, мактаб ошхонасидан бирор нима олиб ейишини маслаҳат берасиз. Шунда ...
Қанд касалига қарши энг яхши чора: инсулин ўрнига қаҳва…
Швейцариялик олимлар диабетга йўлиққан инсонлар учун ҳақиқий совға тайёрлашяпти, деб хабар бермоқда «Usa.one». Чунки улар бу хасталикка қарши курашишнинг мутлақо янги усулини ишлаб чиқишди. «Швейцарча усул»да бош роллардан бирини кофеин ўйнайди: бу ...
Ўзбекистонга даволаниш учун неча дона дори воситаларини божхона текширувисиз олиб кириш мумкин?
Қонунчиликка мувофиқ дори воситалари ва тиббий буюмлар жисмоний шахслар томонидан шахсий фойдаланиш учун мўлжалланган бўлса уларни давлат рўйхатидан ўтказмасдан ҳамда божхона расмийлаштирувисиз олиб кириш ва олиб чиқишга рухсат берилади. Бунда миқдор ...
Қуёш нури терингизни куйдирдими? Осон ва фойдали даво чоралари!
Ҳар сафар баҳор, ёзда инсонни қийин аҳволга солувчи муаммо пайдо бўлади — кимдир қуёш нуридан ҳимояловчи кўзойнагини ёки лосьонини унутиб қолдиради ва териси ёқимсиз куйишларга дуч келади. Бундай жароҳат бир ...
Тиббий ёрдамсиз туғилган болага туғилганлик тўғрисидаги тиббий маълумотнома бериладими?
Тиббий муассасадан ташқари жойларда тиббий ёрдамсиз туғилган болага туғилганлик тўғрисидаги тиббий маълумотнома ҳудуд шифокори (фельдшер ёки акушер) томонидан берилади. Бунда, туғилганлик тўғрисидаги тиббий маълумотномани беришга боланинг шу онадан туғилганлигини тасдиқловчи камида ...
Илон заҳри билан даволаниш мумкинми?
Фото: ZooFirma.ru Бекорга заҳарни заҳар кесади, деб айтишмайди. Илон заҳрининг хасталикларда фойдаси борлиги рост. XIX аср бошларига келибгина тиббиётда илон заҳридан даво мақсадида фойдаланишга рухсат берилган. Қон қуюқлашиши, ...
Давлат санитария-эпидемиология назорати маркази ботулизм касаллиги бўйича эслатма билан чиқди
Фото: mv.org.ua Дастурхондаги озиқ-овқат маҳсулотларини кимдир уйида тайёрласа, кимдир деҳқон бозорларидан, савдо мажмуаларидан, яна кимдир белгиланмаган жойларда савдо қилаётган фуқаролардан сотиб олади. Давлат санитария-эпидемиология назорати маркази хабарига кўра, ...
«Ибн Сино қасамёди» десак бўлмайдими?
«Гиппократ – қасамёди»да оқ соч шарқ таъсири аждодимиз Зардўшт «Авеста»да акс эттирган тиббиётга хизмат қилувчи ҳакимлар қасамёдининг руҳи мавжуд.