Ўтириш – соғлиққа зарар. Мунтазам офисда ишлайдиган ходимлар бундай хавфдан қандай қутулиши мумкин?

Фото: NTTS.LT

Сўнгги пайтда кишилар кўп вақтини ўтирган ҳолда, кунини ортиқча жисмоний ҳаракатларсиз ўтказишга одатланиб қолди. Бунга аввало, замонавий офис иш тартиби ҳамда иш столида ишлашнинг бир неча қулайликлари сабаб бўлаётган бўлса, технологик инқилоблар «ўтириш» жараёнини тезлаштириб юборди. Негаки, ходим эндиликда почтага чопиб чиқиши, мурожаатлар бўйича узоқ йўл юриши шарт эмас, ҳаттоки, тушликни ҳам иш жойига буюртма қилиш мумкин. Бунинг учун биргина компьютер сичқончасининг ҳаракати етарли.

Бир неча йиллар давомида таъкидлаб келинганидек, узоқ вақт ўтириб ишлаш соғлиқ учун зиён, демоқчи эмасмиз, балки у ўта хавфли жараёнга айланиб улгурди. Бир гуруҳ немис олимларининг тадқиқотлари натижаси шуни кўрсатадики, кун давомидаги ҳаракатсизлик юрак касалликлари, диабет, ўсимта дардини пайдо қилишидан ташқари, инсон ўлимига сабабчи бўлиши мумкин. Бу хулоса спорт билан шуғулланиб келган «​ўтирувчи»​га ҳам тегишли эканини унутмаслик лозим. Шунинг учун, замонавий қараш билан айтсак, ҳаракатсизлик ёки ўтириш — замонавий чекиш тури.

Бу ўринда кишининг соғлиғига путур етиши неча соат ўтириб ишлаганига эмас, балки танаффуслар чоғида ҳаракатланиши, қадам ташлаб, машқлар бажаришига боғлиқ. Келиб чиқиши Жанубий Америкадан бўлган 12 минг нафар 40 ёш атрофидаги эркак ва аёл қатнашган кузатувлар чоғида бу масалага янада ойдинлик киритилди. Хулоса юқоридаги назарияни исботлаб бера олди.

Нью-Йоркдаги Колумбия Университети ходими Кейт Диазнинг Circulation махсус журналига айтишича, бир суткада 10 соатга яқин ҳаракатсиз, ўриндиқда ўтириб ишлаган ходим, агар у ҳар 30 дақиқада танаффус олмаса, организмида инсулин гармонига жавоб бериш сусаяди. Халқчил қилиб айтганда, ўтирган сари қон таркиби қандга бойиб боради. Қанд касаллигини келтириб чиқараётган узоқ вақт ҳаракатсиз ўтириш ва глюкоза метаболизмининг бузилишини ҳеч қандай спорт, уйқу, тўғри овқатланиш ҳам «​тўғрилаб»​​ кета олмайди.

Мунтазам офисда ишлайдиган ходимлар бундай хавфдан қандай қутулиши мумкин? Ремшейд кардиологи, шифокор Герберт Лёлльгеннинг айтишича, маслаҳат ўша-ўша, ўзгармайди: 30 дақиқадан ошмай, танаффус қилиш ва ҳаракатланиш керак.

Масалан, офисда ҳаракатланишни кўпайтириш учун сунъий равишда принтерни битта ўрнатиш, ичимлик, совуткични бурчакка қўйиш мақсадга мувофиқ бўлади. Иш кунида майда харидлар учун чиқиб-келиш ҳам фойдали. Айрим немис шифокорлари эса дори-дармон ўрнига беморга ҳаракатланиш зарурлиги қайд этилган йўриқнома ёзиб бериши одатий ҳолга айланиб бормоқда.

Жасур  ТОЖИБОЕВ тайёрлади

Дўстларингизга улашинг:

Бошқа хабарлар

КОРОНАВИРУС: у қандай касаллик, уни юқтириб олмаслик учун нима қилиш керак? ⠀
2019 йилнинг декабрь ойида Хитойда аввал маълум бўлмаган коронавирус тури аниқланди. Касаллик ўлимгача олиб борадиган юқумли зотилжам ривожланишига олиб келади. Фото: 24 Канал Вирус ҳозиргача кам ўрганилган. Биринчи ...
Лола Каримова-Тиллаева соғлом нонушта ҳақида сўзлаб берди
Лола Каримова-Тиллаева Instagram’даги саҳифаси орқали севимли нонуштасининг рецепти билан бўлишди. Фото: Новости Узбекистана «Бугунги суҳбатимиз мавзуси нонушта ҳақида. Нонушта қилиш қуйидаги сабабларга кўра жуда муҳимдир: Инсон организми уйқудан кейин ...
Хусусий тиббиёт муассасалари томонидан кўрсатиладиган бепул тиббий хизматлардан қандай фойдаланиш мумкин?
Президент қарорига мувофиқ хусусий тиббиёт муассасалари 2022 йилнинг 1 январига қадар барча турдаги солиқлар ва давлат мақсадли жамғармаларига мажбурий ажратмалар тўлашдан озод этилган. Бунда бўшаган маблағлар, шу жумладан аҳолининг ижтимоий ҳимояга ...
(18+) Жинсий алоқа етишмовчилигидан нафақат эркаклар, балки аёллар ҳам азият чекади
Европада ўтказилган сўровномага кўра 45-50 ёшга етмаган аёлларнинг 45% қисми регуляр жинсий ҳаётда яшайди. 30% аёлларда эса жинсий алоқа кам бўлади. Каттароқ ёш категорияларида табиийки бу рақамлар яна бошқача бўлади. [caption ...
Карам дилга малҳам
Доришунос Мирзамир Мирзашариповнинг таъкидлашича, карамнинг етмиш хили мавжуд экан.
Шахсий гигиена қоидаларини одатий турмуш тарзига айлантирайлик!
Коронавирус инфекциясининг олдини олиш бўйича тавсиялар Фарғона вилояти Санитария эпидемиологик-осойишталик маркази томонидан вилоятда коронавирус инфекциясини тарқалишининг олдини олиш мақсадида  фаолият юритаётган барча давлат-нодавлат ташкилотлари биноларида ва жамоат транспортларида профилактик дезинфекция ишлари ...
Қанд касалига қарши энг яхши чора: инсулин ўрнига қаҳва…
Швейцариялик олимлар диабетга йўлиққан инсонлар учун ҳақиқий совға тайёрлашяпти, деб хабар бермоқда «Usa.one». Чунки улар бу хасталикка қарши курашишнинг мутлақо янги усулини ишлаб чиқишди. «Швейцарча усул»да бош роллардан бирини кофеин ўйнайди: бу ...
Сут ичинг! Ёшарасиз!
Ҳаёт тасодифларга тўла. 60 ёшдан ошган отахонлардан бири маҳалла гузаридаги ариқдан сакрайман деб, эҳтиётсизлик туфайли йиқилиб тушди.
Куйганда шошиб қолманг! Биринчи тез ёрдам!
Оловдан куйганда Куйган одамни юқори ҳароратли ёки тутунли худуддан олиб  чиқинг ва ёнаётган кийимни ўчириб, ечинг. Ярага ёпишиб қолган матони қирқиб, жойида қолдиринг. Узук, билагузук, соат, умуман, тери шишганида тўқималарга шикаст ...
Туя сути фойдалими ёки зарарли?
Туя сути таркибида аминокислоталар, кўп миқдорда темир моддаси тутганлиги сабабли жуда фойдали саналади. Фото: islam.kz Юқоридаги таркибий тузилмалар билан камқонликда жуда яхши самара беради. Сут таркибидаги фосфор ва ...
Олимлар саратон келиб чиқишининг энг асосий сабабларини маълум қилишди
Буюк Британиянинг Лондон ва Лидс университетлари олимлари томонидан саратон келиб чиқишининг энг асосий сабабларини маълум қилинди.  Илмий тадқиқот натижалари “European Journal of Cancer” илмий нашрида чоп этилди. Мутахассислар буни аниқлаш учун ўзига ...
«Ибн Сино қасамёди» десак бўлмайдими?
«Гиппократ – қасамёди»да оқ соч шарқ таъсири аждодимиз Зардўшт «Авеста»да акс эттирган тиббиётга хизмат қилувчи ҳакимлар қасамёдининг руҳи мавжуд. 
Ходим ҳомиладор бўлса уни бўшатиш мумкинми?
Мумкин эмас. Қонунчиликда ҳомиладор ва боласи бор аёллар бир қатор имтиёзлар тақдим этилган. Фото: pravotnosheniya.info Улардан бири ҳомиладор аёллар ва уч ёшга тўлмаган боласи бор аёллар билан тузилган ...
Тиббий ёрдамсиз туғилган болага туғилганлик тўғрисидаги тиббий маълумотнома бериладими?
Тиббий муассасадан ташқари жойларда тиббий ёрдамсиз туғилган болага туғилганлик тўғрисидаги тиббий маълумотнома ҳудуд шифокори (фельдшер ёки акушер) томонидан берилади. Бунда, туғилганлик тўғрисидаги тиббий маълумотномани беришга боланинг шу онадан туғилганлигини тасдиқловчи камида ...
Ошқовоқ уруғи ёрдамида гижжа қуртларини туширамиз
Гижжа қуртлари асосан болажонларни қийнайдиган муаммолардан бири бўлиб, ошқозон-ичакларида паразитлик қилади. Аслида гижжалар бошқа паразитлар каби деярли барча инсонларнинг овқат ҳазм қилиш аъзоларида маълум миқдорда бўлади. Лекин иммунитети заиф инсонларда улар ...