Қадоқланган пластик идишлардаги сув хавфсизми?

Бугунги кунда  пластик идишларга қадоқланган сув тоза, хавфсиз кўринишга эга. Аксарият одамлар уни ўта хавфсиз билан, барча эҳтиёжлари учун айнан қадоқланган сувни ишлатишади. Аммо у ҳақиқатан ҳам хавфсизми?

Бугунги кунда  қадоқланган сув дунё миқёсида энг харидоргир маҳсулот бўлиб, йиллик товарайланиш147 миллиард АҚШ долларга тенг. Журналистика соҳасидаги  АҚШдаги “Orb Media”нодавлат  ташкилоти ўтказган суриштирувга кўра, бир литрлик пластмасса идишга қадоқланган сувнинг таркибида минглаб микроскопик пластик бўлакчалари мавжуд. Orb Media томонидан Осиё, Европа, АҚШ, Африка қадоқланган сувни сотиш бўйича машҳур савдо белгилари маҳсулотларини тозалигини текшириш борасидаги ўтказилган тадқиқот профессор Шерри Мейсон томонидан амалга оширилди. Оддий кўз билан кўриб бўлмайдиган микропластикни аниқлаш учун олим ва унинг ҳамкасблари махсус буёқ билан сувни бўяб, кўк лампа остида инфрақизил лазер ёрдамида текширишганда  ҳар бир савдо белгиси маҳсулотида озми-кўпми микропластик борлиги қайд этилган.  11 та жаҳонга таниқли савдо белгиси остида чиқарилган 250 дона қадоқланган  сувнинг таркибидан полипропилен, нейлон и полиэтилентерефталат (ПЭТ) топилган. Тадқиқот натижаларига кўра, бир литр қадоқланган сувда 314,6 миллиграмм микропластик бўлакчалари борлиги аниқланган. Демак, бир йилда одам “тоза” сувни ичиши билан ўртача  24 375 дона микропластик бўлакчаларини “ейишини” ҳисоблаб чиқишган.

Бугунги кунда қадоқланган сув  дунёдаги тоза ичимлик сувга эга бўлмаган 2,1 миллиард инсонлар  учун ҳаёт манбаи бўлиб хизмат қилмоқда. Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотларига кўра,  ҳар йили  4000  нафар бола айнан ифлосланган сувни истеъмол қилганликлари сабабли ҳаётдан кўз юмишади. Инсон соғлом бўлиши учун бир кунда 2 литргача сув ичиши лозим. Иссиқ кунларда эса унинг  миқдори бунданда кўп бўлиши керак. Аммо биз хавфсиз деб билган сув ҳам тоза эмаслигини ҳисобга олиб, унинг оқибатларидан бехабар бўлсак, тадқиқот натижалари нафақат ўзимизнинг балки келажак авлоднинг ҳам ҳаётини жиддий хавф остига қўйиши мумкин. Айни пайтда “Orb Media” ташкилоти пластик идишга қадоқланган сувни истеъмол қилган инсон соғлиғига қандай зарар етказилиши мумкинлигини ҳақида ҳеч қандай маълумот бермаган. Бу борадаги тадқиқот давом этмоқда.

-Шиша идишларга қадоқланган сувни бугунги кунда энг тоза деб ҳисоблаш мумкин, дейди Gerolsteiner Mineral Water  немис компаниясининг  ижрочи директори Dr. Axel Dahm. —  Аминманки, Orb Media томонидан тақдим этилган натижалардаги миқдор кўрсаткичи анча камайтирилган.

Дунёга машҳур Nestle компаниясининг қадоқланган ичимлик сувида ҳам ҳар бир литрга 5 мг. гача пластик микроқисмлар борлиги аниқланган. Бошқа савдо белгилари эса ўз маҳсулотлари борасида аниқланган натижаларни чоп этилишига розилик бермаган.

Озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича Европа қўмитасининг вакили Анка Падурарунинг фикрига кўра, “қонунчиликда қадоқланган сувда уни ифлослантирувчи моддалар бўлмаслиги аниқ кўрсатилган”.

Бугунги кунда фойдаланиш жиҳатдан жуда ҳам қулай бўлган пластик чиқиндилар билан дунё океани, денгизлар, дарёлар, ботқоқлар ифлосланган. Жуда кўп денгиз ҳайвонлари пластик  ва пластмасса маҳслуотларини ютишлари оқибатида халок бўлишмоқда.  Пластик энг майда  сув жонивори –планктондан тортиб китларнинг организмидан ҳам топилган. Сўнгги йилларда пластик идишларга қадоқланган сув истеъмоли ортганлиги сабабли,  оби ҳаёт билан инсон танасига кираётган пластик миқдори ҳам ортмоқда. Оқибатда улар инсоннинг ичаклари, талоғи ва жигарида қўним топиб,   БССЖнинг огоҳлантиришига кўра, турли хил аллергик касалликлардан бошлаб, саратонгача келтириб чиқариши мумкин.

Наргис ҚОСИМОВА

Дўстларингизга улашинг:

Бошқа хабарлар

Туя сути фойдалими ёки зарарли?
Туя сути таркибида аминокислоталар, кўп миқдорда темир моддаси тутганлиги сабабли жуда фойдали саналади. Фото: islam.kz Юқоридаги таркибий тузилмалар билан камқонликда жуда яхши самара беради. Сут таркибидаги фосфор ва ...
Билиб қўйган яхши
Интернет сайтларидаги маълумотларга кўра: немис тадқиқотчилари чекишнинг беҳисоб салбий оқибатлари қаторига яна иккитасини қўшиш таклифини билдирдилар. 1000 нафар чекувчи ўртасида ўтказилган текширув 17 фоиз кашанда меoёрдагига нисбатан кам ухлаши, ...
Мутахассис таҳлили: Кунига 400 грамм мева ва сабзавот ейиш озми ёки кўп?
Кўп йиллар давомида соғлом овқатланиш учун таҳминан 400 грамм мева ва сабзавотларни кун давомида беш марта бўлиб ейиш керак деб қаралган. 2017 йилда ўтказилган текширувлар эса бу миқдорни икки баробар ...
Шахсий гигиена қоидаларини одатий турмуш тарзига айлантирайлик!
Коронавирус инфекциясининг олдини олиш бўйича тавсиялар Фарғона вилояти Санитария эпидемиологик-осойишталик маркази томонидан вилоятда коронавирус инфекциясини тарқалишининг олдини олиш мақсадида  фаолият юритаётган барча давлат-нодавлат ташкилотлари биноларида ва жамоат транспортларида профилактик дезинфекция ишлари ...
Ўғил кўриш тадбири ҳақида Ибн Сино маслаҳатлари
Ўғил туғилиши сабаби эр уруғининг иссиқлиги, мўллиги ҳамда жинсий яқинлик хотиннинг ҳайздан пок бўлиш вақтига тўғри келишидадир.
Ўзбекистонга даволаниш учун неча дона дори воситаларини божхона текширувисиз олиб кириш мумкин?
Қонунчиликка мувофиқ дори воситалари ва тиббий буюмлар жисмоний шахслар томонидан шахсий фойдаланиш учун мўлжалланган бўлса уларни давлат рўйхатидан ўтказмасдан ҳамда божхона расмийлаштирувисиз олиб кириш ва олиб чиқишга рухсат берилади. Бунда миқдор ...
Янги йилда заҳарланиш осон бўлган маҳсулотлар билан танишинг
Янги йил кечаси дастурхонингизни турли ноз-неъматлар, ширин таомлар безайди. Бироқ столингиз устида турган маҳсулотларнинг айримлари ошқозон оғришига ва ҳатто унинг заҳарланишига олиб келиши мумкин. Дарров хаёлингизга майонез ва шу каби ...
Қуёш нури терингизни куйдирдими? Осон ва фойдали даво чоралари!
Ҳар сафар баҳор, ёзда инсонни қийин аҳволга солувчи муаммо пайдо бўлади — кимдир қуёш нуридан ҳимояловчи кўзойнагини ёки лосьонини унутиб қолдиради ва териси ёқимсиз куйишларга дуч келади. Бундай жароҳат бир ...
Куйганда шошиб қолманг! Биринчи тез ёрдам!
Оловдан куйганда Куйган одамни юқори ҳароратли ёки тутунли худуддан олиб  чиқинг ва ёнаётган кийимни ўчириб, ечинг. Ярага ёпишиб қолган матони қирқиб, жойида қолдиринг. Узук, билагузук, соат, умуман, тери шишганида тўқималарга шикаст ...
“Бир ҳафтада оздираман”. Тиббий фирибгарликнинг услубларини биласизми?
Кўчаларда самарали табобат усуллари, тезкор озиш курслари, ҳамма нарсани даволовчи аппаратлар ва хориждан келган жарроҳлар ҳақида эълонларни кўп учратамиз. Лекин бундай эълонларга ишониб бўладими? Фото: Nur.kz Бемор одам ...
Қанд касаллигига даво излаётганларга фойдали маслаҳат
  Ёшим етмиш бирда. Бундан 30 йилча муқаддам қанд касаллиги билан қаттиқ оғригандим. Чанқоғим қонмай дармонсиз эдим, кўзим хиралашиб, тишларим тушиб кетганди. Даволансам ҳам фойда бермади.
Ўтириш – соғлиққа зарар. Мунтазам офисда ишлайдиган ходимлар бундай хавфдан қандай қутулиши мумкин?
Фото: NTTS.LT Сўнгги пайтда кишилар кўп вақтини ўтирган ҳолда, кунини ортиқча жисмоний ҳаракатларсиз ўтказишга одатланиб қолди. Бунга аввало, замонавий офис иш тартиби ҳамда иш столида ишлашнинг бир ...
«Даволанишнинг биринчи йўли — антибиотиклар қабул қилиш» деб ўйлаш хато фикр
Нега одамлар антибиотиклар билан даволанишни яхши кўради? Бундан қанчалик фойда бор? Бўлажак шифокор Сарвар Ғаниев бу ҳақда ўз фикр-мулоҳазалари билан ўртоқлашади. Тан олишимиз керак, ҳар биримизнинг уйимизда ҳеч бўлмаганда бир пачка антибиотик ...
Тез тиббий ёрдам қачон чақирилади?
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни Сақлаш Вазирлигининг 2017 йил 31 мартдаги 131-сонли буйруғига кўра тез тиббий ёрдамни чақирган фуқаро қуйидагиларни диспетчерга аниқ ва лўнда маълум қилиши керак. Фото: Medical ...
Камқонликнинг 7 чораси
Қонда гемоглабин миқдорининг пастлаб кетиши организмда жиддий ўзгаришларга сабаб бўлиши мумкин. Тез-тез шамоллаш (имунитет сустлиги билан бирга) толиқиш, бош оғриқлари, хотира сустлашиши, ақлий фаолият билан боғлиқ ўзгаришлар шулар жумласидандир. Алоҳида ...